Column 2

Het elastiek opgerekt: duurzame inzetbaarheid?

 

 

Oudere werknemers zijn onderworpen aan veel stressfactoren. Organisaties ontwikkelen zich, willen efficiënter werken, willen klantgericht zijn. Processen worden gestroomlijnd. Hoe verhoudt zich dit met duurzame inzetbaarheid? Onzekerheid over de werkplek, zelfsturende teams, locatie-onafhankelijk werken, sterke digitalisering, prestatie-indicatoren. Het zijn allemaal aspecten die het werkzame leven voor de wat gevorderde qua leeftijd ,sterk veranderen. Er wordt veel aanspraak gemaakt op de flexibiliteit van deze werknemer. Flexibiliteit waarvan we weten dat deze bij het stijgen der leeftijd in zijn algemeenheid afneemt.

In de loop van de laatste decennia zijn er veel veranderingen geweest in de wetgeving rondom ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Criteria zijn zodanig aangescherpt dat het aantal arbeidsongeschikten is afgenomen. Aan de uitkomstzijde, kortom, is er veel veranderd door dit zogenaamde volumebeleid. Aan de voorzijde is relatief weinig gebeurd: preventie van arbeidsongeschiktheid en duurzame inzetbaarheid. Het zijn concepten die pas in een later stadium meer in de schijnwerpers zijn komen te staan. Niet in de laatste plaats door de krimpende beroepsbevolking. Krimpend ten gevolge van vergrijzing en ontgroening. De noodzaak om het actieve deel der natie zolang mogelijk aan de slag te houden groeit gestaag. De pensioenleeftijd is met ingang van 1 januari 2018 vastgesteld op 68 jaar. Als je geboren bent op 01-04-1953 en je wordt in 2018 dus 65, dan ligt je pensioenleeftijd op exact 66 jaar. Ben je op 01-04-1956 geboren, dan ligt je pensioenleeftijd al op 67 jaar en 3 maanden. Vanaf 2022 stijgt deze AOW-leeftijd mee met de levensverwachting van de 65-jarige in Nederland. In de spreekkamer van de verzekeringsarts wordt de 65-plusser steeds vaker gesignaleerd. Aantrekkelijke afvloeiingsregelingen verliezen terrein, mensen werken langer door. Bedrijven gaan echter failliet, mensen verzuimen langdurig en kloppen in de herfst van hun arbeidzame leven vaker aan bij de poort van de arbeidsongeschiktheidsregelingen. De wettelijke verplichtingen tot re-integratie gelden onverkort voor deze populatie. Het zijn vaak lastige spreekuren, er is vaak sprake van veel bijkomende ziekten, onzekerheid over de oudedagsvoorziening waar jarenlang naartoe is gewerkt, teleurstelling en verbitterdheid. Deze mensen vormt een boeiende, maar lastige uitdaging voor de professionals die werkzaam zijn in het vakgebied Arbeid en Gezondheid. Van alle betrokken wordt flexibiliteit vereist, het elastiekje moet op een zorgvuldige manier worden opgerekt. Dat is een onontkoombaar gegeven.

 

Niki Pappas, 25 maart 2018.